آیا تا به حال به کابل هایی که بر روی تیر برق های درون شهر آویزان هستند دقت کرده اید؟ عموما کابل های انتقال برق بر روی انها نصب شده اند, اما چند سالی است که کابل فیبر نوری هوایی نیز به آنها اضافه شده. این کابل ها با هدف عدم آسیب رسانی به انسان ها و حمایت از طبیعت طراحی و تولید شده اند و انواع مختلفی دارند.

آشنایی با انواع کابل فیبر نوری هوایی

کابل فیبر نوری هوایی در مقابل باد، سرما، باران و برف بسیار مقاومند و برای مسافت های طولانی مناسب هستند.

راهنمای نصب و بررسی کابل فیبر نوری هوایی

١. بررسی کابل

١.١ کشش کابل

هرگز کابل را بیش‌تر از حداکثر مقدار کشش مجاز نکشید. برای مسیرهای طولانی از مواد روغن‌کاری مناسب استفاده کنید و اطمینان حاصل کنید که مواد مورد استفاده با روکش کابل سازگار هستند. در مسافت‌های بسیار طولانی، کار نصب را از میانه راه شروع کنید و کابل را از به دو انتهای برسانید. در صورت امکان، از یک کشنده کابل خودکار با کنترل کشش خودکار استفاده کنید. حداکثر نیروی کشش پیشنهادی کابل را در هنگام نصب آن به خاطر داشته باشید.

١.٢ حداقل شعاع خم

هرگز کابل را بیش‌تر از شعاع خمش «bend radius» خم نکنید. فیبر هنگامی که به طور مستقیم کشیده شود، حتی از فولاد قوی‌تر است اما وقتی خم شود، به راحتی شکسته می‌شود. اگر فیبرها را بیش از اندازه خم کنید، آسیب می‌بینند و بعد از مدتی باید آن‌ها را تعویض نمایید. پس فیبر را تا حداقل شعاع ممکن خم کنید. به عنوان یک قاعده کلی، حداقل شعاع خمش برای کابل ها غیر از کابل زره دار به شرح زیر است:

• کابل تحت بار – ٢٠ برابر قطر بیرونی کابل

• کابل بدون بار – ١٠ برابر قطر بیرونی کابل

١.٣ روش نصب کابل فیبر نوری هوایی

در مواردی که نیاز به باز شدن متراژ زیادی از کابل است، این خطر وجود دارد که وزن کابل به لایه های پایینی آسیب برساند. همانطور که در شکل ١ نشان داده شده است ، می توان با باز کردن کابل به شکل عدد هشت انگلیسی مثلا تا ١٨ الی ٢٠ حلقه از صدمه رسیدن به لایه های پایینی جلوگیری کنیم. در ضمن باز کردن کابل از روی قرقره به صورت هشت انگلیسی تاب ناشی از چرخش کابل فیبرنوری روی قرقره را به حداقل خود میرساند.

شکل ١

١.٤ مراقبت از قرقره کابل

  • پوشش محافظ روی قرقره را تا رسیدن آن به محل نصب دست نخورده باقی بگذارید. پس از برداشتن پوشش محافظ قرقره حتما کابل را از نظر فیزیکی بازرسی کنید.
  • اگر پوشش محافظ قرقره قبلاً برداشته شده است، آن را محکم کنید. برای جلوگیری از آسیب دو انتهای کابل در حین حمل و نقل آن را صورت عمودی بر روی فلنج خود قرار بگیرند. (قرقره باید هم راستا با محور باشد نه خوابیده به پهلوها)
  • اطلاعات ضروری را بر روی کابل‌ها درج کنید. این اطلاعات باید در دسترس تمام کسانی که وظیفه نگهداری، تست و عیب‌یابی کابل‌ها را بر عهده دارند، قرار گیرد. این اطلاعات شامل مقدار افت کابل و تست‌های  OTDR می باشند.

٢. آماده سازی

مسیر کابل کشی باید بدرستی بررسی شود. علاوه بر این، شما باید تأییدیه لازم برای انجام این کار را بگیرید.

سعی کنید از تیرهای برق موجود (در صورت داشتن مجوز) برای صرفه جویی در هزینه و کوتاه شدن زمان نصب استفاده کنید.

نصب و راه اندازی کابل هوایی هرگز نباید در شرایط مرطوب انجام شود. و همچنین همه پرسنل باید برای انجام این کار آموزش دیده باشند.

کابل‌های فیبر نوری (شامل کابل‌های تمام دی الکتریک) هنگام نصب در مجاورت کابل‌های برق فشار قوی باید به درستی و با احتیاط نصب شوند.

تیر برق های قدیمی باید از لحاظ استقامت مورد بررسی قرار گیرند تا مطمئن شوید که می توانند فشار کابل فیبر نوری هوایی را تحمل کنند.

طناب های نگهدارنده در برخی از مواقع لازم و ضروری هستند، پس بررسی کنید که آیا برای نصب کابل فیبر نوری هوایی نیازی به این طناب ها هست یا نه؟

کابل کشی فیبر نوری بر روی دکل

در این نوع کابل کشی نیز ابتدا نیاز به بستر سازی داریم. در صورتی که بستر مناسب وجود نداشت اقدام به نصب دکل می نماییم.

ابتدا نقشه مسیر را مورد مطالعه قرار داده و موانع را شناسایی می کنیم. مسیر را مشخص و ارتفاع دکل مورد نیاز را حساب می کنیم. به طور عموم از دکل های ۶ یا ۸ متری جهت کابل کشی هوایی استفاده می شود اما در صورت نیاز این متراژ قابل تغییر می باشد.

در صورتی که اجرا در شهر و جاده باشد با شهرداری و اداره راه و سایر ادارت مرتبط هماهنگی و مجوز لازم را اخذ می نماییم.

محل نصب دکل ها را علامت گذاری کرده و بر روی نقشه مشخص و شماره گذاری می کنیم. فاصله بین دو دکل معمولا ۳۰ متر در نظر گرفته می شود که با توجه به مسیر قابل تغییر است.
محل نصب دکل ها حفاری شده و فوندانسیون لازم نصب می گردد.

پس از اتمام نصب دکل ها اقدام به کابل کشی فیبر نوری می نماییم. برای کابل کشی دمای کابل باید ۲۵ درجه سانتیگراد باشد تا دچار شکستگی نشود. حمل و باز کردن کابل از روی قرقره باید با احتیاط انجام شود و در صورت خرابی نسبت به تعویض آن اقدام شود.

٢.١ برنامه ریزی دقیق قبل از نصب

حفظ ایمنی در زمان نصب

  • برای به حداقل رساندن خطرات ناشی از تصادف در منطقه کار، از قوانین موجود برای تنظیم علائم هشدار دهنده، سد معبر، محافظ چاله و مخروط ها پیروی کنید.
  • قبل از کشیدن مستقیم کابل بصورت هشتی شکل، مطمئن شوید که هیچ پرسنل و تجهیزاتی در قسمت داخل حلقه کابل (شکل-8) نباشد. عدم انجام این کار ممکن است منجر به آسیب دیدگی پرسنل یا آسیب دیدن کابل فیبر نوری هوایی شود.
  • اطمینان حاصل کنید که ابزار و تجهیزات مورد استفاده برای نصب کابل در وضعیت مناسب قرار دارند. عملکرد نامناسب تجهیزات ممکن است به کابل‌ها آسیب برساند یا باعث صدمه به پرسنل شود.
  • کابل‌هایی که در مجاورت خطوط برق ولتاژ بالا قرار می‌گیرند، مانند کابل‌های دی‌الکتریک، غلاف فلزی آنها حتما باید به زمین متصل شوند.
  • همچنین فاصله مناسبی را بین کابل فیبر نوری و کابل برق در نظر بگیرید. کابل برق همیشه با توجه به شرایط آب و هوایی آویزان می‌شود. هنگامی که هوا گرم باشد یا جریان سنگینی از کابل برق عبور کند، کابل آویزان‌تر می‌شود؛ بنابراین باید فاصله مناسب بین کابل‌های فیبر نوری و برق با توجه به چنین شرایطی تنظیم شود.
  • قبل از اطمینان از متصل نبودن انتهای کابل هرگز به فیبر نگاه نکنید. هرگز به فیبر یا کابل یا کانکتور خیره نشوید مگر این‌که مطمئن شوید که نور لیزر در فیبر وجود ندارد. برای انجام کارهای گسترده با فیبر نوری توصیه می‌شود که افراد از عینک با فیلتر مادون قرمز «IR» استفاده کنند.
  • کابل‌کشی هوایی باید با احتیاط کامل انجام شود. هنگام کار در نزدیکی خطوط ولتاژ بالا باید پرسنل متخصص در محل حضور داشته باشند.

٢.٢ برنامه ریزی نصب

یک برنامه‌ریزی برای عملیات نصب داشته باشید. طرح دقیق نصب را با جزئیات کامل بنویسید. شما می‌توانید با ایجاد این طرح از ٩٥٪ مشکلات احتمالی هنگام نصب دوری کنید. این طرح باید شامل تجهیزات و لوازم، مشخصات کابل فیبر، مکان تجهیزات، الزامات تست، فرم‌های داده برای تست، سطح تجربه کارکنان، روش‌های نصب، شناسایی مناطق مشکلات احتمالی، مسائل مربوط به ایمنی و غیره باشد.

٢.٣ الزامات محل اتصال

مکان های اتصال را در طول مسیر بررسی و انتخاب کرده

• نقاط اتصال باید به راحتی در دسترس وسیله نقلیه اتصال دهنده باشند.

• متراژ کابل باید از نقطه اتصال تا محل خودرو حامل قرقره بر روی زمین، ٥ متر اضافه در نظر گرفته شود. (شکل ٢)

 • اطمینان حاصل کنید که طول فیبر برای کار مورد نظر به اندازه کافی طویل است. جوش فیبر (فیوژن فیبرنوری) هزینه و پیچیدگی بسیاری را اعمال می‌کند و به محافظت ویژه‌ای نیاز دارد. سعی کنید از یک قطعه فیبر استفاده کنید.

شکل ٢
شکل ٣

٣. روش نصب با قرقره ثابت

با استفاده از روش قرقره ثابت برای نصب کابل هوایی، کابل ها بصورت موقت نصب شده و در امتداد مسیر کابل کشیده می شود تا به تیر چراغ برق انتهایی برسد. (شکل ٣) سپس نقطه اتصال کابل به تیز چراغ برق باید از حالت موقت خارج شود و سخت افزار پشتیبانی و کلمپ های مماس در هر طرف قرار بگیرد .

مراحل نصب بصورت زیر است:

٣.١ ملاحظات عمومی

  • محل قرقره کابل باید توسط کامیون حمل قرقره قابل دسترسی باشد. دقت کنید وسیله نقلیه و عابر پیاده در محل وجود نداشته باشد.
  • برای نصب کابل فیبر نوری هوایی به هیچ وجه نباید در روزهای بارانی این کار را انجام دهید و اگر هم بارانی نبود، حتما چک کنید که محل نصب مرطوب نباشد و از همه مهم تر از پرسنلی ماهر و حرفه ای که تجربه این کار را داشته اند استفاده کنید.
  • محل اتصال کابل در طول همان محل انتخابی صورت می گیرد، به همین دلیل شما باید توجه داشته باشید که این اتصال به گونه ای باشد که حتی اگر در طولانی ترین مسافت ها هم نصب شد، کمترین اتصالات انجام شود.
  • با استفاده از روش باز کردن کابل به شکل عدد هشت انگلیسی، کابل را از یک قرقره می توان از یک مرکز در هر دو جهت کشید.

٣.٢ سخت افزار پشتیبانی موقت

• از سخت افزار پشتیبانی موقت برای اینکه حداقل شعاع خمش کابل حفظ شود و از گره خوردن کابل در طول مسیر جلوگیری شود استفاده می کنند.

٣.٣ قرار دادن بلوک قرقره (Stringing Block Placement)

بلوک قرقره مناسب را روی هر تیر چراغ برق آویزان کنید.

• بلوک قرقره ١٠ و ٢٠ سانتی متری برای خط مستقیم استفاده می شود. (شکل ٤).

شکل ٤

٣.٤ عملیات کشش

• باید مراقب باشید وقتی کابل را می کشید بیش از حد قدرت کشش کابل نباشد. کابل باید با کلمپ متصل شود. (شکل ٥). در طول فرآیند نصب بر عملیات نظارت داشته باشید به ویژه هنگامی‌که مسیر نصب فیبر طولانی باشد.

شکل ٥

• کشش را خیلی آهسته شروع کنید و به تدریج افزایش دهید. اگر سخت افزار پشتیبانی کافی در محل باشد، سرعت کشش ٥٠ متر در دقیقه مناسب است.

• ناظران در محل کشش باید مواردی که باعث آسیب رساندن به کابل و مانع کشش آن می شود را شناسایی و آن را رفع کنند. از جمله شرایط آسیب رسان:

  • از کشیدن بیش از حد مقاومت کابل و خم شدن کابل بیش تر از حداقل شعاع خمش خودداری کنید.

•  وقتی کابل به نقطه کشش رسید، مانع کشش کابل توسط وینچ شوید. مگر اینکه وینچ حداقل شعاع خم کابل را حفظ کند .

• مقدار کابل مورد نیاز در طول مسیر نصب را مشخص کنید.

٤. روش نصب با قرقره متحرک

در روش نصب با قرقره متحرک به طور معمول از یک کامیون بالابر هوایی برای بالا بردن کابل استفاده می شود که در امتداد تیر برق ها حرکت میکند و کابل را بصورت پایه به پایه نصب می کند تا به پایه انتهایی برسد. که طی یک عملیات یک مرحله‌ای انجام می شود و نیازی به استفاده از بلوک‌های کابل یا خطوط کشش نیست و باعث صرفه جویی در وقت می‌شود. با این حال، از آن معمولاً در کل فرایند نصب کابل، استفاده نمی‌شود و جایگزینی قرقره ثابت به طور مداوم مورد نیاز است. مراحل نصب به صورت زیر است:

مرحله ١: قرقره کابل باید بر روی یک حامل قرقره، یک تریلر کابل یا کامیون بالابر هوایی نصب شود. سپس حامل قرقره در طول مسیر کابل حرکت می کند.

مرحله ٢: با حرکت در طول مسیر، کابل باید از قرقره بدون هیچ گونه کشش برگشتی روی کابل جدا شده و به سمت تیر چراغ برق هدایت شود و با سخت افزار مناسب پشتیبانی شود.

مرحله ٣:  بررسی کنید آیا فاصله بین کامیون بالابر هوایی و موقعیت تیر چراغ برق اول مناسب است. اطمینان حاصل کنید که کابل کافی برای اتصال و ذخیره وجود دارد.

مرحله ٤: سپس نصاب باید بست را به کابل به درستی وصل کرده، و آن را به پایه نصب کند.

مرحله ٥:  برای حفظ سرعت و کشش ثابت، وسیله نقلیه باید تا حد امکان موازی و نزدیک به خط تیر چراغ برق حرکت کند.

مرحله ٦: هنگامی که کابل از تیر چراغ برق بعدی در طول مسیر، فاصله کافی داشت، کابل باید تا ارتفاع تیر چراغ برق مورد نیاز بالا رفته و در یک قلاب J یا تکیه گاه موقت قرار گیرد.

مرحله ٧:   نصب پایه به پایه را ادامه دهید تا زمانی که کل مراحل اجرا شود و به پایه انتهایی برسید.

مرحله ٨:  سرانجام، می‌توان کابل را از قلاب‌های موقت J یا تکیه گاه‌های موقت بلند کرد و با استفاده از سخت افزار های پشتیبانی و کلمپ های مماس به طور دائمی ثابت کرد.

جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره انواع فیبرنوری این لینک را کلیک نمایید.